UOKiK vs PKO BP - 79,3 mln PLN kary za klauzule oprocentowania
Autor: adw. Piotr Karczewski · Czas czytania: ok. 10 min · Stan prawny: marzec 2026 r.
Decyzja DOZIK-1/2026
W styczniu 2026 r. Prezes UOKiK wydał decyzję nakładającą na PKO BP karę 79,3 mln PLN za stosowanie niedozwolonych klauzul w umowach pożyczek gotówkowych. Decyzja dotyczy klauzul umożliwiających bankowi zmianę oprocentowania w „widełkach” - od 0,25 p.p. do trzykrotności zmiany stopy referencyjnej NBP.
Czego dotyczy decyzja?
PKO BP w ok. 23 000 umowach pożyczek gotówkowych stosował klauzulę, która dawała bankowi swobodę w ustalaniu poziomu zmiany oprocentowania w odpowiedzi na zmianę stopy referencyjnej. Konsument nie wiedział, o ile dokładnie rata wzrośnie - bank mógł podnieść oprocentowanie o „od 0,25 p.p. do trzykrotności zmiany stopy”.
UOKiK uznał, że taka klauzula:
- Nie spełnia wymogu transparentności
- Daje bankowi nieuzasadnioną swobodę kształtowania rat
- Narusza równowagę stron na niekorzyść konsumenta
- Stanowi niedozwolone postanowienie umowne (art. 385¹ k.c.)
Analogia do kredytów hipotecznych z WIBOR
Decyzja dotyczy pożyczek gotówkowych, nie hipotecznych. Ale argument jest analogiczny: jeśli bank nie wyjaśnił precyzyjnie mechanizmu zmiany oprocentowania i jego wpływu na raty - klauzula może być niedozwolona.
W kontekście spraw WIBOR ta decyzja jest istotna, bo:
- Potwierdza, że sam UOKiK uznaje niedostateczne informowanie o mechanizmie oprocentowania za naruszenie praw konsumenta
- Wzmacnia argument o obowiązkach informacyjnych banku - spójny z wyrokiem TSUE C-471/24
- Pokazuje, że regulator traktuje poważnie kwestię transparentności klauzul zmiennego oprocentowania
Stanowisko PKO BP
Bank zapowiedział odwołanie do SOKiK. Argumentuje, że klauzula widełkowa działała na korzyść konsumentów - bank mógł podnieść oprocentowanie mniej, niż wynikałoby z pełnego przełożenia zmiany stopy. Decyzja jest nieprawomocna.
Co to oznacza dla Ciebie?
- Jeśli masz pożyczkę gotówkową w PKO BP z klauzulą widełkową - możesz żądać zwrotu nadpłaconych odsetek
- Jeśli masz kredyt hipoteczny w PKO BP lub innym banku - decyzja wzmacnia argument o obowiązkach informacyjnych, choć nie jest bezpośrednią podstawą roszczenia
- UOKiK prowadzi postępowania wobec innych banków - kolejne decyzje mogą dotyczyć bezpośrednio kredytów hipotecznych z WIBOR
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Autor - adw. Piotr Karczewski, Kancelaria Adwokacka LEX FORTE.