Czym jest WIBOR i dlaczego dotyczy Twojego kredytu

Definicja

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to wskaźnik referencyjny stopy procentowej, po jakiej banki deklarują gotowość pożyczania sobie nawzajem pieniędzy na polskim rynku międzybankowym. WIBOR stanowi zmienną część oprocentowania Twojego kredytu hipotecznego.

Twoje oprocentowanie = WIBOR + marża banku

Marża jest stała (np. 2%). WIBOR się zmienia - i to jest źródło problemu.

Jak WIBOR jest ustalany?

Administratorem WIBOR jest GPW Benchmark S.A. (spółka zależna Giełdy Papierów Wartościowych). Każdego dnia roboczego o godz. 11:00 dziesięć największych banków (tzw. panelanci) składa deklaracje - po jakiej stawce są gotowe pożyczyć pieniądze innemu bankowi. GPW Benchmark oblicza średnią (po odrzuceniu skrajnych wartości).

Kluczowy zarzut: te deklaracje to nie rzeczywiste transakcje - to hipotetyczne kwotowania. Rzeczywisty rynek międzybankowy jest marginalny. Banki deklarują stawki, ale transakcji między sobą prawie nie zawierają.

Kontrowersje

1. Oparty na deklaracjach, nie transakcjach - rzeczywisty rynek pożyczek międzybankowych praktycznie nie istnieje
2. Konflikt interesów - banki ustalające WIBOR są jednocześnie stronami umów kredytowych opartych na WIBOR
3. Raport NIK (2024) - Najwyższa Izba Kontroli wykazała, że nadzór KNF nad GPW Benchmark miał charakter „analityczny, zza biurka”, bez kontroli na miejscu. GPW Benchmark odmówiła wpuszczenia kontrolerów NIK
4. Historyczna manipulacja - w 2011 r. NBP ustalił, że cztery banki zawyżały kwotowania WIBOR 3M
5. Rozporządzenie BMR - EU 2016/1011 wymaga, by wskaźniki referencyjne opierały się na danych wystarczających do „dokładnego i wiarygodnego odzwierciedlenia rynku”. Krytycy kwestionują, czy WIBOR spełnia ten wymóg

WIBOR 3M i 6M - jak wpływa na Twoje raty?

Wzrost WIBOR z 0,21% do 7,36% oznaczał ponad dwukrotny wzrost raty - bez żadnej zmiany w kwocie kredytu.